301 ve 302 Yönlendirme: Hangisi Ne Zaman Kullanılır?

Bir sayfanın adresini değiştirdiniz, ancak eski adres hâlâ Google'da görünüyor, başka sitelerden link alıyor ve ziyaretçi çekiyor. Bu trafiği yeni adrese taşımanın yolu yönlendirmedir. Yanlış yönlendirme türü seçilirse sıralamalar yeni sayfaya geçmez, tarama bütçesi boşa harcanır ve kullanıcılar yanlış sayfaya düşer.

Bu rehberde 301 ve 302 yönlendirme arasındaki farkı, hangisini hangi senaryoda seçmeniz gerektiğini, nasıl kurup test edeceğinizi ve sahada en sık görülen hataları adım adım anlatıyoruz.

301 ve 302 Yönlendirme Nedir?

Bir kullanıcı ya da Googlebot bir URL'yi istediğinde sunucu, sayfayı doğrudan göndermek yerine "aradığın içerik başka adreste" diyebilir. Bu cevabın arkasındaki HTTP durum kodu, yönlendirmenin niteliğini belirler.

• 301 (Moved Permanently): Sayfa kalıcı olarak taşındı. Arama motorlarına eski adresi unutup yenisini dizine almaları söylenir.
• 302 (Found): Sayfa geçici olarak başka adreste. Orijinal adres geri dönecek, dolayısıyla onu dizinde tutmak mantıklıdır.

Yönlendirme sunucu tarafında gerçekleşir. JavaScript ile yapılan yönlendirmeler ve meta refresh etiketleri farklı çalışır, arama motorları tarafından daha geç ya da daha belirsiz işlenebilir. SEO açısından mümkün olan her yerde sunucu tarafı yönlendirmeyi tercih etmenizi öneririz.

301 ve 302 Yönlendirme Arasındaki Fark

Pratikteki en büyük fark, Google'a verdiğiniz niyet sinyalidir. Google'ın yayımladığı dokümanlara göre 301, hedef URL'nin kanonik (tercih edilen) sürüm olması için güçlü bir sinyaldir. 302 ise bu konuda daha zayıf bir sinyal verir ve genellikle kaynak URL'nin dizinde kalmasına yol açar. Google'ın açıklamalarına göre yönlendirme türü, link değerinin aktarılmasında tek başına belirleyici bir kayıp yaratmaz. Asıl risk, yanlış türün yanlış URL'nin dizinde kalmasına neden olmasıdır.

307 ve 308 Nerede Durur?

307 ve 308, 302 ve 301'in istek yöntemini (örneğin POST) koruyan modern karşılıklarıdır. 308 kalıcı, 307 geçicidir. Sıradan sayfa yönlendirmelerinde 301 ve 302 yeterlidir. 307 ve 308'e daha çok API'ler, form gönderimleri ve HSTS ile yapılan tarayıcı içi HTTPS yönlendirmeleri sırasında rastlarsınız. Google bu kodları da yönlendirme olarak yorumlar, ancak içerik sitelerinde ayrı bir SEO avantajı beklememek gerekir.

301 Yönlendirme Ne Zaman Kullanılır?

Eski adres bir daha dönmeyecekse cevap 301'dir. Gerçekçi bir örnek: /blog/seo-nedir adresini /rehber/seo-nedir olarak değiştirdiniz. Eski adresin aldığı backlinkler ve dizindeki geçmişi yeni adrese taşımak için kalıcı yönlendirme gerekir.

301'i şu durumlarda kullanın:

• HTTP'den HTTPS'e geçiş: Tüm HTTP adresleri karşılığı olan HTTPS adreslerine yönlendirilmelidir.
• Alan adı değişikliği: Marka yenileme ya da birleşme sonrası eski domain, yeni domainin eşdeğer sayfalarına bire bir yönlendirilir. Ayrıntılı süreç için site taşıma SEO çalışmamıza göz atabilirsiniz.
• www ve www'siz sürüm birleştirme: Sitenin yalnızca bir sürümü erişilebilir olmalıdır.
• URL yapısı değişikliği: Kategori yolu, uzantı (.html, .php) ya da büyük/küçük harf standardı değiştiğinde.
• İçerik birleştirme: Birbirini yiyen (kanibalizasyon) iki yazıyı tek güçlü sayfada topladığınızda zayıf olanı güçlüye yönlendirin.
• Kalıcı olarak kaldırılan ürün/hizmet: Yerine geçen ya da çok yakın bir alternatif varsa o sayfaya yönlendirin.

Kural basit: Yeni sayfa, eskisinin gerçek karşılığı olmalı. Konu ve kullanıcı niyeti uyuşmuyorsa 301 değer aktarmaz. Google bunu yumuşak 404 (soft 404) olarak değerlendirebilir.

302 Yönlendirme Ne Zaman Kullanılır?

302, "bu durum geçici" demenin doğru yoludur. Eski URL'nin sıralamasını ve dizin kaydını korumak istediğiniz durumlarda seçilir.

• A/B testi: Trafiğin bir kısmını test sürümüne yönlendirirken orijinal sayfa dizinde kalmalıdır.
• Kısa süreli kampanya: Örneğin sezonluk bir indirim sayfasına birkaç hafta boyunca yönlendirme yapıyorsanız.
• Bakım ve geçici duyuru: Sayfa bir süre erişilemez olacaksa ve geri gelecekse.
• Geçici stok durumu: Ürün kısa süre sonra yeniden satışa çıkacaksa, ürün sayfasını silmek yerine geçici alternatife yönlendirmeyi değerlendirebilirsiniz. Çoğu durumda sayfayı açık tutup stok bilgisini göstermek daha iyidir.
• Kullanıcı bazlı yönlendirme: Dil, konum ya da oturum durumuna göre yapılan otomatik yönlendirmeler. Çok dilli sitelerde bunu canonical ve hreflang yönetimi ile birlikte planlayın.

Uzun Süre Açık Kalan 302 Sorunu

Google, çok uzun süre yerinde duran 302'leri zamanla kalıcıymış gibi yorumlayabilir. Ancak bu davranışın ne zaman ve hangi koşulda gerçekleşeceğini garanti edemeyiz. Taşıma kalıcıysa bunu şansa bırakmayın ve 301 kullanın. Geçici yönlendirmeyi de bir bitiş tarihiyle planlayıp takvime ekleyin.

Yönlendirme Nasıl Kurulur ve Test Edilir?

Kurulum yöntemi altyapınıza göre değişir. Apache sunucularda genellikle .htaccess dosyası, Nginx'te sunucu yapılandırması, WordPress gibi CMS'lerde ise bir yönlendirme eklentisi ya da panel kullanılır. Aşağıdaki örnekler yalnızca mantığı göstermek içindir, canlıya almadan önce test ortamında deneyin.

Apache: Redirect 301 /eski-sayfa https://www.ornek.com/yeni-sayfa

Nginx: return 301 https://www.ornek.com/yeni-sayfa;

Geçici yönlendirme için aynı mantıkta 302 kodunu yazarsınız. Sağlıklı bir uygulama süreci şöyledir:

1. Eşleştirme tablosu hazırlayın: Eski URL, yeni URL ve yönlendirme türü sütunlarından oluşan bir liste çıkarın.
2. Eski URL'leri toplayın: Sitemap, tarama aracı çıktısı, Search Console ve backlink verilerinden gelen adreslerin tamamını listeye ekleyin.
3. Bire bir eşleştirin: Her eski sayfayı konu olarak en yakın yeni sayfaya yönlendirin, toplu şekilde ana sayfaya göndermeyin.
4. Kuralları uygulayın: Önce test ortamında deneyin, sonra yayına alın.
5. Durum kodunu doğrulayın: Tarayıcı geliştirici araçları, bir tarama yazılımı veya komut satırında curl -I ile yanıt kodunu ve Location başlığını kontrol edin.
6. Dahili linkleri güncelleyin: Menü, içerik içi linkler ve sitemap doğrudan yeni URL'yi göstermelidir.
7. İzleyin: Search Console'da kapsam ve tarama raporlarını birkaç hafta takip edin.

Sitenizin mevcut yönlendirme durumunu hızlıca görmek isterseniz ücretsiz SEO site analizi aracımızla genel teknik tabloyu çıkarabilirsiniz.

En Sık Yapılan Yönlendirme Hataları

Sahada gördüğümüz sorunların çoğu aracın ya da kodun değil, planlamanın eksikliğinden kaynaklanır. En yaygın olanlar şunlardır:

• Yönlendirme zincirleri: A sayfası B'ye, B de C'ye gidiyorsa her adım gecikme ve tarama maliyeti ekler. A doğrudan C'ye yönlendirilmelidir. Tarama tarafındaki etkisini tarama bütçesi optimizasyonu yazımızda ele aldık.
• Yönlendirme döngüleri: A, B'ye; B, A'ya gittiğinde sayfa hiç açılmaz ve tarayıcı hata verir.
• Her şeyi ana sayfaya yönlendirmek: Kullanıcı beklediği içeriği bulamaz, Google da bunu soft 404 olarak değerlendirebilir.
• Kalıcı taşıma için 302 kullanmak: Eski URL dizinde kalır, yeni sayfa istenen hızda sıralamaya girmeyebilir.
• Geçici işlem için 301 kullanmak: Kampanya bitince geri dönüş sorunlu olur, çünkü tarayıcılar ve arama motorları 301'i güçlü şekilde önbelleğe alabilir.
• Sitemap'te yönlendirilen URL'leri bırakmak: Sitemap yalnızca 200 dönen, kanonik adresleri içermelidir.
• Yönlendirmeleri çok erken silmek: Genel öneri, kalıcı yönlendirmeleri en az bir yıl, mümkünse süresiz korumaktır. Eski adres hâlâ link alıyor olabilir.
• Canonical ile çelişmek: Yönlendirme bir adrese giderken canonical etiketi başka adresi göstermemelidir.

Yayına Almadan Önce Kontrol Listesi

• Eski ve yeni URL eşleşmesi konu açısından tutarlı mı?
• Kalıcı taşımalar için 301, geçici durumlar için 302 seçildi mi?
• Zincir ve döngü yok, nihai hedef 200 döndürüyor mu?
• Dahili linkler, canonical etiketleri ve sitemap yeni URL'yi gösteriyor mu?
• Önemli backlink alan eski URL'ler listeye dahil edildi mi?
• Yayın sonrası Search Console ve sunucu loglarında hata artışı izleniyor mu?

Büyük bir yeniden yapılanma planlıyorsanız bu kontrolleri teknik SEO optimizasyonu sürecinin ilk adımlarına koymanızı öneririz.

Sık Sorulan Sorular

301 yönlendirme sıralamamı düşürür mü?

Doğru uygulanan 301 yönlendirme, Google'ın açıklamalarına göre link değerinin aktarılmasını engellemez. Ancak yeni sayfa içerik ya da niyet bakımından eskisinden çok farklıysa sıralama dalgalanabilir. Taşıma sonrasında bir süre geçici oynamalar görmek de normaldir.

302 yönlendirme link değeri aktarır mı?

Google, link değeri aktarımını yönlendirme türünden çok sayfaların birbirinin karşılığı olmasıyla ilişkilendiriyor. Asıl fark, hangi URL'nin dizinde tutulacağıdır. 302'de çoğunlukla eski URL dizinde kalır. Kalıcı bir taşımada bu nedenle 301 daha güvenli tercihtir.

Yönlendirmeleri ne kadar süre açık tutmalıyım?

Kalıcı yönlendirmeleri en az bir yıl, mümkünse süresiz tutmanızı öneririz. Eski URL'ye dışarıdan link gelmeye veya kullanıcı yer imlerinden girmeye devam ediyorsa yönlendirmeyi kaldırmak trafik ve değer kaybı demektir. Geçici 302'leri ise amaç bittiğinde kaldırın.

Silinen bir sayfayı her zaman yönlendirmeli miyim?

Hayır. Yerine geçen, konu olarak yakın bir sayfa varsa 301 uygundur. Gerçek bir karşılığı yoksa 404 ya da 410 döndürmek daha doğrudur, çünkü alakasız bir sayfaya yönlendirmek soft 404 sorununa yol açabilir. Kararı sayfanın aldığı trafik ve backlink durumuna göre verin.

Yönlendirme zinciri ne kadar sorun yaratır?

Her ek adım sayfa yüklenmesini yavaşlatır ve tarayıcıların işini uzatır. Google sınırlı sayıda adımı takip eder, ancak zincirleri sadeleştirmek her zaman daha güvenlidir. Yönlendirme haritanızı düzenli tarayarak her eski URL'nin doğrudan son hedefe gittiğinden emin olun.

Sonuç: Doğru Yönlendirme Türünü Planlayın

301 ve 302 yönlendirme arasındaki seçim, bir kod satırından fazlasıdır. Google'a ve kullanıcılara sayfanın kalıcı mı geçici mi taşındığını anlatır. Kalıcı değişikliklerde 301, kısa süreli durumlarda 302 kullanın, her eski URL'yi konu olarak en yakın sayfaya bire bir yönlendirin ve yayın sonrasında sonuçları izleyin.

Site taşıma, URL yapısı değişikliği veya karmaşık yönlendirme haritası gibi riskli bir süreçteyseniz bu işi birlikte planlayabiliriz. Önce ücretsiz SEO site analizi ile mevcut durumu görün, ardından ihtiyaçlarınızı iletişim sayfamızdan bizimle paylaşın.